Vàng bứt phá! Iran, Fed và sự lung lay của trật tự chính sách Mỹ

Vàng XAUUSD đã có cú bứt phá của vàng trong phiên châu Á không phải như một phản xạ nhất thời của thị trường, mà như kết quả hội tụ của 3 tầng rủi ro: địa chính trị leo thang, chính sách tiền tệ mềm hóa và sự lung lay trong các thể chế trung tâm của Mỹ.
Nội dung được biên tập, phân tích và xuất bản bởi BestSC

Giá vàng XAUUSD giao ngay tăng vọt lên gần 4.600 USD/ ounce, thiết lập đỉnh lịch sử mới ở 4.599,80 USD/ ounce chỉ trong một phiên. Mức tăng 90 USD trong ngày không xuất phát từ dòng tiền đầu cơ đơn thuần, mà phản ánh một trạng thái phòng vệ đang lan rộng.

Ở tầng địa chính trị, tâm điểm là Iran. Các cuộc biểu tình chết người leo thang, với hơn 500 người thiệt mạng theo các tổ chức nhân quyền, đã đưa khu vực Trung Đông trở lại trạng thái rủi ro cao. Tehran công khai đe dọa tấn công các căn cứ quân sự Mỹ nếu Washington can thiệp. Nhà Trắng, theo Reuters và Wall Street Journal, đang cân nhắc một loạt phương án từ tấn công quân sự, chiến tranh mạng, mở rộng trừng phạt đến hỗ trợ lực lượng đối lập. Khi nguy cơ đối đầu trực tiếp giữa Mỹ và Iran được đặt lên bàn nghị sự, thị trường không chờ đợi kịch bản xấu nhất để phản ứng. Dòng tiền đã dịch chuyển trước, và vàng trở lại đúng vai trò truyền thống: nơi trú ẩn khi trật tự địa chính trị bị thử thách.

Song Iran không phải biến số duy nhất. Mỹ tiếp tục bắt giữ các tàu chở dầu “bóng ma” liên quan đến Venezuela, cho thấy chiến tuyến trừng phạt vẫn mở rộng. Như Ole Hansen của Saxo Bank nhận định, rủi ro địa chính trị tại cả Iran lẫn Venezuela đang tái kích hoạt nhu cầu phòng vệ trên thị trường kim loại quý. Vàng, bạc, bạch kim đồng loạt tăng giá, bạc chỉ còn cách đỉnh lịch sử một bước, sau khi tăng gần 10% tuần trước.

Ở tầng chính sách tiền tệ, dữ liệu kinh tế Mỹ không đủ mạnh để đảo ngược xu hướng nới lỏng. Báo cáo của Cục Thống kê Lao động cho thấy việc làm phi nông nghiệp tháng 12 chỉ tăng 50.000, thấp hơn kỳ vọng, dù tỷ lệ thất nghiệp giảm nhẹ xuống 4,4%. Sau 3 lần cắt giảm lãi suất trong nửa cuối năm trước, thị trường hiện định giá ít nhất 2 lần cắt giảm nữa trong năm nay. Trong bối cảnh đó, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng một tài sản không sinh lãi tiếp tục thu hẹp. Vàng không chỉ được mua vì sợ hãi địa chính trị, mà còn vì logic tiền tệ ngày càng ủng hộ.

Tầng rủi ro thứ ba, tinh vi hơn, đến từ chính nội bộ hệ thống Mỹ. Cuộc điều tra hình sự đối với Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell, liên quan đến việc cải tạo trụ sở Fed và khả năng khai báo sai trước Quốc hội, đã mở ra một vùng bất định mới. Khi người đứng đầu ngân hàng trung ương lớn nhất thế giới bị đặt dưới sự giám sát hình sự trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump liên tục gây sức ép đòi cắt giảm lãi suất và công khai tìm người kế nhiệm thì sự độc lập thể chế của Fed trở thành câu hỏi không chỉ mang tính chính trị, mà còn mang hệ quả tài chính.

Cùng lúc, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đang cân nhắc phán quyết về tính hợp pháp của chính sách thuế quan của ông Trump. Một phán quyết bất lợi có thể làm suy yếu trụ cột kinh tế chủ đạo của chính quyền hiện tại. Đối với thị trường, đây không đơn thuần là một tranh chấp pháp lý, mà là rủi ro chính sách ở cấp độ thể chế. Khi các định chế cốt lõi bị đặt trong trạng thái bất ổn, nhu cầu tìm đến tài sản “phi hệ thống” như vàng trở nên dễ hiểu.

Tôi cho rằng mức đỉnh mới của vàng không phải một khoảnh khắc hưng phấn, mà là một thông điệp. Nó nói rằng nhà đầu tư đang định giá lại trật tự rủi ro toàn cầu: từ Trung Đông bất ổn, Mỹ Latinh chịu trừng phạt, đến nội bộ chính sách và pháp lý tại Washington. Bloomberg đã mô tả năm vừa qua của vàng như một chuỗi phá kỷ lục khi lãi suất giảm, căng thẳng địa chính trị leo thang và niềm tin vào đồng Dollar suy yếu cùng lúc. Điều đáng chú ý là nhiều nhà quản lý quỹ không vội chốt lời, bởi họ nhìn thấy trong vàng không chỉ một giao dịch, mà là một cấu trúc phòng vệ dài hạn.

Trong bức tranh đó, cú tăng lên gần 4.600USD/ ounce không phải là điểm kết thúc. Nó là dấu hiệu cho thấy thị trường đang bước vào một giai đoạn mà rủi ro chính trị, pháp lý và tiền tệ không còn nằm ở rìa, mà trở thành biến số trung tâm. Và khi các trung tâm quyền lực đồng thời phát ra tín hiệu bất ổn, vàng một lần nữa được chọn không phải vì lợi suất, mà vì niềm tin rằng có những thời điểm, bảo toàn giá trị quan trọng hơn tối đa hóa lợi nhuận.

Bài viết đến đây là hết, chúc bạn đọc ngày làm việc hiệu quả và hạnh phúc!