Giao dịch giao ngay và hợp đồng tương lai — nên chọn loại nào?
Hai trong số những cách giao dịch phổ biến nhất là thông qua thị trường giao ngay và thị trường hợp đồng tương lai. Cả hai đều liên quan đến việc mua và bán tài sản, nhưng cách thức hoạt động lại khác nhau. Giao dịch giao ngay tập trung vào việc sở hữu trực tiếp tài sản, trong khi giao dịch hợp đồng tương lai dựa trên các hợp đồng được sử dụng để đầu cơ và phòng ngừa rủi ro.
NỘI DUNG:
Giao dịch giao ngay
Thị trường giao ngay tồn tại ở nhiều loại tài sản, bao gồm cổ phiếu, ngoại hối, hàng hóa và tiền mã hóa.
Các đặc điểm chính của giao dịch giao ngay:
- Sở hữu toàn bộ: Bạn sở hữu tài sản sau khi giao dịch hoàn tất
- Thanh toán trước: Bạn thanh toán toàn bộ giá trị khi mở vị thế
- Dễ tiếp cận: Đơn giản và phù hợp với người mới giao dịch
- Cấu trúc đơn giản: Không có ngày đáo hạn hợp đồng
Giao dịch hợp đồng tương lai
Giao dịch hợp đồng tương lai dựa trên các hợp đồng theo dõi giá trị của một tài sản. Các hợp đồng này có ở nhiều loại tài sản khác nhau.
Các đặc điểm chính của giao dịch hợp đồng tương lai:
- Không sở hữu tài sản: Bạn giao dịch hợp đồng thay vì tài sản cơ sở
- Thanh toán trong tương lai: Hợp đồng được thanh toán vào một ngày cụ thể, sau đó bạn cần mở hợp đồng mới
- Giá cố định: Giá được thỏa thuận trước
- Đầu cơ giá: Được sử dụng để giao dịch dựa trên kỳ vọng về biến động giá
- Quản lý rủi ro: Được sử dụng để cố định giá và quản lý sự bất định của thị trường
Hợp đồng tương lai vĩnh cửu
Hợp đồng tương lai truyền thống ban đầu được tạo ra cho những thị trường không giao dịch liên tục. Vì vậy, các hợp đồng này có ngày đáo hạn cố định, buộc nhà giao dịch phải đóng hoặc chuyển vị thế sang hợp đồng khác. Hợp đồng tương lai vĩnh cửu loại bỏ yêu cầu này, cho phép nhà giao dịch duy trì vị thế vô thời hạn.
Để duy trì giá gần với giá giao ngay của tài sản cơ sở, hợp đồng tương lai vĩnh cửu sử dụng tỷ lệ funding — khoản thanh toán định kỳ được trao đổi giữa các nhà giao dịch đang giữ vị thế mua và bán, thường là mỗi tám giờ. Tỷ lệ này được tính dựa trên chênh lệch giữa giá hợp đồng vĩnh cửu và giá giao ngay, kết hợp với điều chỉnh lãi suất.
Tùy thuộc vào điều kiện thị trường, tỷ lệ tài trợ có thể dương hoặc âm.
Tỷ lệ tài trợ dương: Giá hợp đồng cao hơn giá giao ngay. Nhà giao dịch giữ vị thế mua trả phí tài trợ cho nhà giao dịch giữ vị thế bán.
Tỷ lệ tài trợ âm: Giá hợp đồng thấp hơn giá giao ngay. Nhà giao dịch giữ vị thế bán trả phí tài trợ cho nhà giao dịch giữ vị thế mua.
Hợp đồng tương lai vĩnh cửu ngày càng phổ biến trong giao dịch tiền mã hóa, nhưng cũng có thể được sử dụng với các tài sản khác như hàng hóa và chỉ số.
Đòn bẩy
Cả giao dịch giao ngay và giao dịch hợp đồng tương lai đều có thể sử dụng vốn vay để mở vị thế lớn hơn đối với tài sản cơ sở so với khả năng của nguồn vốn tự có. Tuy nhiên, hợp đồng tương lai thường cho phép sử dụng đòn bẩy cao hơn, qua đó có thể làm tăng cả lợi nhuận và thua lỗ tiềm năng.
Giả sử bạn có 2.500 USD trong tài khoản giao dịch và muốn mở một vị thế hợp đồng tương lai trị giá 50.000 USD, về cơ bản bạn đang sử dụng đòn bẩy 20 lần (50.000 USD ÷ 2.500 USD = 20).
Thay vì thanh toán toàn bộ số tiền ngay từ đầu, bạn chỉ cần ký quỹ một phần giá trị của vị thế, gọi là tiền ký quỹ, và nhà môi giới cung cấp phần còn lại.
Tuy nhiên, mọi khoản lãi hoặc lỗ đều được tính dựa trên toàn bộ quy mô vị thế, không phải số tiền ký quỹ bạn đã nộp.
Nếu giá tài sản tăng 5%, vị thế của bạn tăng thêm 2.500 USD (5% của 50.000 USD), tức là vốn của bạn tăng gấp đôi. Nhưng nếu giá giảm 5%, bạn có thể mất toàn bộ số vốn ban đầu thay vì chỉ mất 125 USD (5% của 2.500 USD) do bị yêu cầu bổ sung ký quỹ.
Yêu cầu bổ sung ký quỹ xảy ra khi giá trị tài sản ròng trong tài khoản giảm xuống dưới mức duy trì bắt buộc và nhà môi giới yêu cầu bạn bổ sung thêm tiền hoặc chứng khoán vào tài khoản ký quỹ. Nếu bạn không đáp ứng yêu cầu này, nhà môi giới có thể thanh lý vị thế của bạn.
Những điểm khác biệt chính
| Tiêu chí | Giao dịch giao ngay | Giao dịch hợp đồng tương lai |
|---|---|---|
| Loại tài sản | Ngoại hối, cổ phiếu, ETF, trái phiếu, tiền mã hóa | Hợp đồng dựa trên tiền tệ, cổ phiếu, trái phiếu, tiền mã hóa, chỉ số, hàng hóa |
| Quyền sở hữu | Sở hữu toàn bộ tài sản | Không sở hữu tài sản, có nghĩa vụ theo hợp đồng |
| Đa dạng tài sản | Giới hạn ở tài sản cơ sở | Đa dạng hơn nhờ các hợp đồng phái sinh |
| Sử dụng đòn bẩy | Thường không sử dụng | Được sử dụng phổ biến |
| Ví dụ về tài sản | USD/EUR, GBP/JPYAAPL, TSLASPY, QQQTrái phiếu Kho bạc Hoa KỳBitcoin, Ether | AW1!, BANKNIFTY1!GC1!, CL1! |
Tóm lại
Giao dịch giao ngay và giao dịch hợp đồng tương lai là hai phương thức khác nhau được sử dụng trên thị trường tài chính. Những điểm khác biệt chính nằm ở cách thực hiện giao dịch, thời điểm thanh toán và chiến lược giao dịch.
Trên thị trường giao ngay, bạn có thể mua hoặc bán tài sản thực tế theo giá thị trường hiện tại. Sau khi giao dịch hoàn tất, bạn sở hữu tài sản và có thể nắm giữ trong bao lâu tùy ý.
Trên thị trường hợp đồng tương lai, bạn có thể mua hoặc bán một hợp đồng dựa trên giá tương lai của tài sản. Bạn không sở hữu chính tài sản đó. Hợp đồng tương lai thường được sử dụng để đầu cơ, phòng ngừa rủi ro và giao dịch với đòn bẩy.
Xem thêm:
- Những kiến thức nền tảng về phân tích kỹ thuật
- Các loại lệnh: giới hạn, thị trường, dừng
- Giới thiệu về cảnh báo trên TradingView
- Hướng dẫn sử dụng Công cụ sàng lọc của TradingView
- News Flow: trung tâm tin tức tài chính hằng ngày của bạn